Prototip

Başlatan meraklı, Haz 02, 2019, 04:18 ÖS

« önceki - sonraki »

meraklı

Prototip (Prototype), bizim savunma sanayiinde çok kullanılan bir kelime. Benim önerim: Önsel

Akya projesinde ilk önsel hazır. Mesajı Paylaş

Çetin

Bundan iki hafta önce hem bizim hem de başka hiç bir dilde bulunmayan (yani galat, uydurma, adını ne koyarsanız koyun, olan) -sal/-sel üzerine ayırtlı bir yazı yazıp, yazıp uzadıkça, uzadıkça zaman geçip epey geç olduğundan buraya geçemedim. Nitekim o yazıda kumsal, uysal, arsal (Kaşgarlı'nın divânında geçen bir söz) gibi sözlerin, bu işe dayanak kılınan sözlerin aslen ne olup olmadıklarını ayrıntılı açıklamak istedim. Konu konuyu açınca, ben de epey ayrıntıcı olup yamalak, eksik işleri sevmediğimden uzayıp gitti, kısaca olağan yorum olmaktan çıktı. Bir boşumda denetleyip buraya atmayı düşünüyorum. Dilimizde bu işi gören ekler ve aynı amaçla işleyen özge yollar nasıl, ona da bir ara değinirim belki.

Şu yüzde bin beş yüz kesin ki, ortada -sal/-sel diye bir ek yok. Bunu ya birileri uydurdu ya da ulus-al gibi sözler yüzünden aldanıp, ayrı telakki edip sakız gibi her yere bu ''ek''i yapıştırdı. Bu iş öyle ileri gitti ki, örneğin ''tarihî'' dediğimize tarihsel dediler. Sanki tarih sözü Türkçe de -Arapçadır-, olmayan bir ''ek'' ekleyince süper Türkçe oluverdi. Adını getiremediğim bir dil bilgininin dediğince, Türkçeyi sala bindirip sele verdiler. Bu işi bilen ve doğrusunu savunan herkes bu yanlışdan uzak durmaktan yana. Günümüzde ağızlardan ''geleneksel'' gibi sözleri düşürmeye çalışmak boş çaba olacaktır. Ancak kurulacak yeni sözlerde bu hayalî ''ek''ten ırak olunabilir ve doğrusu da bu olacaktır. Her işin bir töresi, gerçeği var ve bu meselenin de gerçeği budur ve her işde olduğu gibi gerçekler bilinip, bilinmiyorsa, ki olabilir, varsa bilen o sorumlusunca dillendirilip, doğrusu gösterilip işin aslına göre hareket etmelidir.

Benim bu söz için şu an aklıma gelen olabilecek bir söz olarak ''önürtü'' geliyor. Tarama Sözlüğü'ne bakabilirsiniz. Şu görüntü ölçeklik işini halledebilirsem buraya atarım, gözlere zıyan vermeyim. önür sözü; önde, ileride bulunan gibi anlamlara gelir. önürtü ise ilgili ekle bundan ad yapar; krş. hoşlan-tı, alın-tı, sıkın-tı (ayrıca sıkılarak elde edildiği için yemişlerin sıkılmışına, yani suyuna da denir), vb. Ayrıca Şemsettin Sâmi'nin kâmusunda da geçer.    Mesajı Paylaş

petibor

Yemin ediyorum bende işte tam bunu hissettim ama ilmim yetmedi iyi anlatamadım. Böyle kolaycı Türkçe karşılık bulma olmaz sonu da sal sel filan ekleyerek yani. Ayrıca Türkçe'yi fikriyatımca S, Ş ,Ç,C seslerinde biraz elden geldiği kadar kurtarmak gerek güzel Türkçe'miz duyanlara kuş sesi cik cik sesi gibi geliyor artık. Zaten dilimiz S baskınlığın da buna birde her şeye sel ekleyerek iyice öyle yaptık. Mesajı Paylaş

Baltica

Uyduruk Turkcedeki -SEL, -SAL ekleri, Fransizca, -IEL, -IELLE Eklerinin, fonksiyon ve fonetik taklid  suretiyle, dilimize "Monte edilmesi"nden ibarettir. Gozunu sevdigim TDK'nun, dilimize attigi namutenahi kaziklardan birisidir. Mesajı Paylaş


Paylaş delicious Paylaş digg Paylaş facebook Paylaş furl Paylaş linkedin Paylaş myspace Paylaş reddit Paylaş stumble Paylaş technorati Paylaş twitter