F-16 Modernizasyonu (Özgür) Projesi

Başlatan 7Skies, Eki 17, 2015, 08:36 ÖÖ

« önceki - sonraki »
Aşağı git

7Skies

Eki 17, 2015, 08:36 ÖÖ Last Edit: Eki 24, 2015, 11:56 ÖÖ by 7Skies
F-16 Modernizasyonu (Özgür) Projesi

Sözleşme: 6 Mart 2012
Başlangıç: Nisan 2012
Süre: 46 Ay
Bitiş: Şubat 2016











17 Aralık 2010 Cuma

F-16'lar Artık Yerli Görev Bilgisayarı İle Uçacak

Özgür EKŞİ / ANKARA 17 Aralık 2010

Türkiye, askeri teknolojide devrim niteliğinde bir adımla, ABD lisansı ile Türkiye'de üretilen F-16 savaş uçaklarının uçuşta beyni kabul edilen görev bilgisayarlarının yerli üretim olmasını kararını aldı.

NATO kod adı Fighting Falcon (Savaşan Şahin) olan F-16 uçaklarını yabancı yazılım ve dolayısıyla yabancı etkisinde uçuş görevleri icra etmekten kurtaracak projeye de "Özgür proje" ismi verildi. Buna göre modernize edilmesine daha önce karar verilen "Blok 30" tipi F-16'lardan birisine milli görev bilgisayarı konulacak. Bu yazılımı da tamamen Türk mühendisleri hazırlayacak. Milli görev bilgisayarının yerleştirileceği F-16'dan elde edilecek deneyimlerden, Savunma Sanayi İcra Komitesi'nde üretimi yapılması kararlaştırılan milli savaş uçağında da yararlanılacak.

Aselsan üretecek

F-16'nın görev bilgisayarının milli imkânlarla üretilmesini Aselsan üstlendi. Bu çalışma ile uçakların uçuş güvenliğine ait her türlü bilgi milli sistemle kontrol edilecek. Bu çalışma sonucunda, görev bilgisayarının ABD tarafından elektronik olarak kontrol edilmesi ihtimali ortadan kalkacak.
http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/16554457.asp?gid=373





17 Nisan 2012


Milli F-16 Blok 30 Modernizasyonu [Özgür] Projesi kapsamında SSM ile TAI arasında bir sözleşme imzalandı ve avans ödemesini müteakip To başladı. Önümüzdeki günlerde HvKK tarafından TAI'ye tahsis edilecek F-16 Blok 30 uçağı ile ilk olarak bazı ölçümler için 2o sorti dolayında test uçuşunun gerçekleştirilmesini ve müteakiben milli tasarım aviyonik sistem ve cihazların prototip olarak kullanılacak bu uçağa entegre edilmesi planlanmıştır. PO III kapsamında Blok 40 ve Blok 50 tipi F-16 uçaklarına kazandırılan aviyonik donanımın [renkli MFD, görev bilgisayarı ve OFP yazılımı gibi] bir benzerinin, Özgür Projesi altında milli olarak geliştirilerek Blok 30 uçaklarına entegre edilmesi hedefleniyor. TX/FX Projesi için bir sıçrama tahtası oluşturacak Özgür Projesi kapsamında 6 Mart günü Görev Bilgisayarı Geliştirilmesi ve Aviyonik Ekipman Tedariki'ne yönelik olarak TAI ile alt-yüklenicisi Aselsan arasında ABD$17 Milyon tutarında 46 ay ön-süreli bir kontrat imzalanmıştır. Özgür Projesi'nin SSM'ye bedeli ise ABD$45 Milyon seviyesindedir. S&H




26 Aralık 2012 Çarşamba


ÖZGÜR KABUL UÇUŞU GERÇEKLEŞTİRİLDİ VE ARAŞTIRMA REFERANS UÇUŞ TESTLERİ (ARUT) TAMAMLANDI

Aralık 2012 TAI'nin Sesi Dergisi

Özgür Programı kapsamında Hv.K.K. tarafından verilen ve yer testleri tamamlanan F-16 uçağının TUSAŞ'a kabulü için ilk test uçuşu gerçekleştirildi.

Özgür Programı kapsamında Hv.K.K. tarafından milli imkanlarla modernize ve sertifiye edilmek üzere Şirketimize teslim edilen ve yer testleri tamamlanan F-16 uçağının TUSAŞ'a kabulü için test uçuşları gerçekleştirildi ve uçak kabulü başarı ile tamamlandı.

Uçuşlarda tüm aviyonik ve silah sistemi kontrolleri ile birlikte uçağın performans limitleri denenerek modernizasyon çalışmalarına girdi oluşturucak performans kriterleri belirlendi.

Modernizasyon çalışmalarında önemli bir kilometre taşı oluşturan ARUT uçuşları kapsamında ise 17 sorti uçuş yapılarak çeşitli uçuş profillerinde, modernizasyon için gereken mühendislik verisi toplandı.

İLK F-16 ARUT UÇUŞU YAPILDI


Aralık 2012 TAI'nin Sesi Dergisi

Özgür Projesi kapsamındaki F-16 Blok-30 uçağının, tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere titreşim ve ısıl karakteristiği ile aviyonik veri yollarının çözümlenmesine yönelik 10 sortilik Araştırma Referans Uçuş Testlerinin ilki, uçak üzeri yapılan enstrümantasyon modifikasyonundan sonra 12 Eylül 2012 tarihinde başarıyla gerçekleştirildi.

https://www.tai.com.tr/content/docs/tainin-sesi-94-tam.pdf








Mesajı Paylaş
.

HARZEMŞAH

Bu projede başlangıç aşamasında-teşvik anlamında-Lockheed Martin'in de katkısı vardı. Kendisi F-35 projesine yoğunlaştığı için, Dünyanın dört bir yanındaki F-16 modernizasyonlarını bize yönlendirme ve ortak çalışma isteğindeydi. Bu yönde bir kaç çalışma da yapıldı. Ancak F-35 projesindeki aksamalar LM'nin finansal dengesini sarsmaya başlayınca, tam tersine her modernizasyon projesinde bize rakip olmaya başladı. Hemen hemen tüm F-16 modernizasyon projelerini elimizden aldı. TURAF'a da Özgür Projesi yerine, uygun koşullarda  ikinci el F-16  Blok 40 önererek kuvvetin projeyi başlatması yönünde isteksizliğe ve kafa karışıklığına yol açtı. Yoksa projenin bugüne dek başlatılmaması bir performans sorunundan değil, kuvvetin kararsızlığından kaynaklanıyor. Ama gelinen siyasi ve askeri nedenlerle kısa sürede bir karar alınacağına dönük emareler var. Ya Özgür modernizasyonu ile, ya da İkinci ya da birinci el F-16 tedariki biçiminde... Mesajı Paylaş

7Skies

""" Yoksa projenin bugüne dek başlatılmaması """



Sn Harzemşah,

Proje dondurulmuş durumdamı Hiç bir şey yapılmıyormu?


F-16 Görev Bilgisayarı
Mesajı Paylaş
.

ayibarishi

Hava kuvvetlerimizin daha fazla F-16 ya ihtiyaç duyduğu ve sayısal dez avantajını geçici süre için olsa bile bu yolla kapatmak isteyeceğini tahmin ediyordum. Sayenizde sayın Harzemşah bu tahmin teyide kavuştu. Teşekkürler.

Bununla birlikte, daha fazla F-16 mı yoksa başka bir tip tayyarenin envantere alınması mı daha mantıklıdır bu ayrı bir tartışma konusu olarak varlığını ve kıymetini sürdürmektedir. Her iki çözümün de avantaj ve dezavantajları vardır. Özellikle milli tayyare programlarımızın olduğu bu devirde. Lakin güvenlik açısından zamanında en önemli parametrelerden biri olduğunu unutmamak koşuluyla. Saygılarımla... Mesajı Paylaş

HARZEMŞAH

Özgür Projesi teknolojik olarak hazır. Sadece eldeki F-16 Blok 30'ların, proje uyarınca modernize edilmeleri yönünde bugüne dek herhangi bir karar alınmaması idi kastettiğim... Mesajı Paylaş

malpsoy

Sonuçta F-4 lerden sonra, HVKK elimizde ki F-16 ların (F-35 lerin envantere girişi zamana yayılacağına göre) Blok 30 lar dahil tümünün bu modernizeden geçmesini istemek zorunda kalacaktır. İlave F-16 alımı zaten hep konuşuluyordu fakat blok 30 larında envanter dışına çıkması tahminimce 2030 ların sonrasını bulacaktır diye düşünüyorum. Mesajı Paylaş

swat

HARZEMŞAH hocam;

Kuvvet ikinci el block-40 düşünüyor mu hala? Mesajı Paylaş

ocay

HvKK F4E-2020'leri hızlıca emekli etmek için bir miktar daha yeni F-16 sipariş etmesi şaşırtıcı olmaz.

Sınırda Su30'lar uçarken F16 keser mi bizi o ayrı bi konu Mesajı Paylaş

Kabardey

TRM'de de tartışılıyor. Ben ayrıca üstatlara'da sormak isterim. Örneğin 30-40 adet yeni F-15 yada ikinci el 70-80 adet F-15 almaktansa, ABD'nin elinde bulunan ve CCIP modernizasyonundan geçmiş F-16 almak çok daha mantıklı geliyor bana. Zira söz gelimi F-15 alsak bunların operasyonel hale gelmesi baya bir zaman alacak ve maliyeti'de F-16'ya göre daha fazla olacak. Üstelik F-15 dışında bir aday da yok gibi. Saygılar. Mesajı Paylaş

hfidan

Hocam ABD CCIP den yeni sayılacak bir tarihte geçmiş Blok 40 lardan Türkiye ye neden versin ki.
F35 ler gecikiyor diye adamlar F16 ların bel bağlamış durumdalar. Mesajı Paylaş

murattekin

Jas 39 icin bir niyet varmidir acaba kuvvette? Tfx'e paralel olarak. Mesajı Paylaş
Murat Tekin

putty

F16 dururken niye düşünelim. Attan inip eşeğe binmek gibi. Mesajı Paylaş

HARZEMŞAH

Sorunun amacını anlıyorum murattekin üstadım...

SSF'de iken üstü kapalı olarak yazmıştım. Ona binaen soruyorsunuz? Artık belirli oranlarda da olsa kamuya yansıdığına göre biraz daha ayrıntı vermekte sıkıntı yok.

Bilindiği gibi TF-X programı SAAB ile birlikte yürütülüyor. SAAB mali olarak çok rahat değil. Bu nedenle İsveç Hükümeti, SAAB'ı desteklemek adına bir miktar gripen NG siparişi vermek istiyor. Bu gerçekleşirse eldeki mevcut Gripen'lerden bir kısmı açığa çıkacak. Öneri TF-X ile yapım teknolojisi açısından (tezgah-üretim yetenekleri-üretim metodolojisi) benzer olduğu için bir miktar Gripen'in TURAF'a transferi, bazı yapısal ve aviyonik modernizasyonlara tabi tutularak, gap-filler olarak kullanılması, bu esnada TAI ve SAAB'ın birlikte çalışma deneyimi kazanması, TF-X envantere girmeye başlayınca da T-38'lerin yerine eğitim filosuna aktarılması şeklindeydi. Bu öneri halen değerlendirilme aşamasında. Ama başlayan soğuk savaş, Rus Hava Kuvvetleri'nin kuzeyden ve güneyden aktif olarak faaliyetlerde bulunması ve de İran'ın yeniden hasım bir ülke haline gelmesi düşünüldüğünde, değişen konjonktüre bağlı olarak ne karar verileceğini söylemek şimdiden zor.

Bu arada olası bir yanlış anlaşılmayı şimdiden düzeltmekte yarar var. TF-X, Gripen NG değil. Bambaşka bir uçak. Çift motorlu, stealth gövdeli, IRST teknolojili ve AESA radarlı bir uçak olacak... Mesajı Paylaş

murattekin

F-16 tedarikinin uzun surebilecegi, 2.el tedarikinin sıkıntılı olacagi ve Saab iliskileri sebebiyle Jas39 demistim. Sayin Harzemsah'ta guzel aciklamis. Tabii ki Grippen F-16  yerini tutamaz ama F-4 filolari icin (en azindan filoyu ucar halde ve muharip tutmak vb) olabilir. Tabi bu sadece fikir. Hele ki Saab zor durumdaysa ozel teklifler gelebilir belki. Mesajı Paylaş
Murat Tekin

ayibarishi

Öncelikle Gripen vede GripenNG attan inip eşeğe binmek olarak nitelendirilemez sayın dostlar. Gripen ile F-16'yı denk, NG'yi ise üstün kabul etmek gerekir kanaatindeyim. Bu arada hadi konuyu Saab cihetinde fırsatlara daha da fokuslayalım...

1a. Bizim ededi dez avantajımızı kapatmak amacıyla bir miktar uçağa acil ihtiyacımız olduğunu var sayalım. Bu 2.el F-16 olur ise öncelikle GE motorlu olması için dua etmek gerekecek. Ardından da yeteri kadar gövde ömrü kalmış ve modern bir şey olsa bari diye. Sonra zamanla eldekiler gibi onları da CCIP lemek gerekecek. Tüm bunlardan sonra dahi tek tip ve kaynaktan uçak sahibi olmanın, milli mühimmat entegrasyonunun, ve birçok başka hususun dezavantajlarını yaşamaya devam etmek demek. Unutmadan bir de bu uçakları verecek olan ABD ne kadar gönüllü bakalım bu işe?..

1b. Gripen alacak olur isek anlaşılan öncelikle satacak olan gönüllü. Yani daha fazla ve daha kapsamlı şeyler koparma şansımız var. Ayrıca başka bir kaynaktan alacağımız uçak caydırıcılık açısından bize artı değer katacak. Elbette yeni bir tip uçak envantere almanın bazı zorlukları olacak ama bunları da abartmamak lazım.

2a. Sıfır km. yeni F-16 siparişi verilirse elimizdeki tecrübe ve bilgi birikimine ilave ne kazanabilir, ne koparabiliriz Amerika'dan? Üç beş kuruşluk ve hala etkin kullanmayı beceremediğimiz offset dışında?

2b. Sıfır km. yani yeni GripenNG siparişi verilirse, uçağın tüm kaynak kodlarını ve neredeyse tüm teknolojilerini elde etmemiz mümkündür. Hatta bu alt yapıyı F-16 jetlerine bile uyarlayabilir (Özgür Projesi Misali) artı güç çarpanı oluşturabiliriz. Yerli mühimmatları sorunsuzca kullanabiliriz. Daha caydırıcı oluruz. Misalen Malatya, Diyerbakır ve Batman hava üslerimiz birer filo F-16 ve Gripen ile mi daha caydırıcı olacaktır, yoksa ikişer filo F-16 ile mi? Güneyde operasyon icra eden bir Rus olsanız, 60 F-16 ve 60 Gripen'den mi korkarsınız daha çok, yoksa 120 F-16'dan mı?..

3a. F-16 hem dizayn hem teknoloji olarak artık oturmuş ve büyük oranda kapanmış bir uçak. Üzerine daha fazla inşa edilebilecekler çok sınırlı. Bu nedenle artık ondan ilham alan bazı alt tasarımları görüyoruz. Örneğin Güney Kore'nin T-50, F/A-50 tayyaresi gibi. Ki bu tayyare şu anda ABD hava kuvvetlerinin T-X ihalesine hazırlanıyor. Dizaynına yardımcı olan Lockheed ile birlikte. Ki bunu da kazanırsa firma tek başına hava gücünün geleceğini parsellemiş ve tekelleşmiş sayılacağından işleri oldukça zor.

3b. Aynı ihaleye Boeing-Saab ortaklığı da katılmaktadır. Ortaya çıkacak tayyare belki Gripen'den farklı fiziksel görünüme sahip olacaktır ama bu onun aynı G.Kore çözümü gibi bir Gripen'den ilham, teknoloji ve alt sistemler alan tayyare olacağı gerçeğini değiştirmeyecektir. Bizim de benzeri bir ihtiyacımız var. Öyleyse Saab ile birlikte bu ortaklığı Boeing-Saab-Tai'ye dönüştürmek şu an için mümkün. Fakat iş bitince tabiki mümkün olmayacak.

4a. TF-X özelinde hiçbir amerikan firması bizim için uygun bir partner olamaz. Çünkü zaten bu ülkenin en büyük havacılık programlarınan birine katılımcıyız (F-35 JSF) ve bu ülkeden elde edebileceğimiz başkaca bir şey de yok sayılır. Kore örneğinde ve dahi F-22 ihraç edilmemesinde de gördüğümüz üzere yeni nesil teknolojiler üzerinde de oldukça ketumlar. Fakat belki yakın gelecekte modern ve yeni bir 4,5+ nesil, batı orjinli, Ar-Ge süreçlerini bitirip üretime yeni geçmiş bir başka tayyarenin müşterisi olabilirler.

4b. Fakat TF-X özelinde Saab ile iş birliği bu firmayı geleceğe taşıyacak en önemli atılım olabilir. Hatta bu durum çok çok  önemli tavizleri, teknoloji transferlerini, yerlileştirme ve dönüştürme imkanlarını bizlere sağlayabilecektir. Unutmamak lazım ki ne kadar güzel yemek yaparsanız yapın, tok insana hiçbir şey satamazsınız.

Sonuç olarak Saab ideal bir ortaktır ve bu ortaklığı daha da zorlamanın daha çok meyve almanın hiçbir zararı yoktur. Saygılarımla... Mesajı Paylaş

Yukarı git

Paylaş delicious Paylaş digg Paylaş facebook Paylaş furl Paylaş linkedin Paylaş myspace Paylaş reddit Paylaş stumble Paylaş technorati Paylaş twitter